Τι γίνεται αν υπάρχει νοημοσύνη μεταξύ μας;

πουλιά που πετούν μαζί για να σχηματίσουν ένα μοτίβο νοημοσύνης

Συνήθως εντοπίζουμε την νοημοσύνη στα άτομα. Τα σχολεία αξιολογούν τους μαθητές μεμονωμένα, οι οργανισμοί προσλαμβάνουν ατομική εμπειρογνωμοσύνη και οι συζητήσεις για την τεχνητή νοημοσύνη συχνά συγκρίνουν τι παράγει μια μηχανή με αυτό που γνωρίζει ή δημιουργεί ένα άτομο. Αυτή η προσέγγιση μας δίνει χρήσιμα μέτρα, αν και αφήνει μια άλλη πηγή νοημοσύνης λιγότερο ορατή: αυτό που παράγουν οι άνθρωποι μέσω της αλληλεπίδρασης.

By Χανς Σάντκουλ, eolas – 14 λεπτά ανάγνωσης

Η έρευνα για τη συλλογική νοημοσύνη έχει εξετάσει άμεσα αυτό το ερώτημα. Μια μελέτη του 2010 στην οποία συμμετείχαν 699 συμμετέχοντες διαπίστωσε ότι ορισμένες ομάδες είχαν σταθερά καλή απόδοση σε διαφορετικές εργασίες και η απόδοσή τους δεν εξηγούνταν απλώς από το γεγονός ότι είχαν το πιο έξυπνο άτομο στην ομάδα. Το εύρημα παρέχει ένα ενδιαφέρον σημείο εκκίνησης, επειδή αμφισβητεί την υπόθεση ότι η νοημοσύνη μιας ομάδας είναι απλώς το άθροισμα της νοημοσύνης των μελών της.

Μια πρόσφατη άσκηση μου έδωσε ένα πολύ μικρό παράδειγμα. Η Μαρί-Κλοντ και εγώ ανταλλάξαμε τυχαίες λέξεις για να εντοπίσουμε ένα θέμα που αξίζει να εξερευνήσουμε. Η λέξη «Πλανήτης» οδήγησε στο πράσινο, στο δέντρο, στο μυκήλιο, στο δίκτυο, στη μουσική και τελικά στο συναίσθημα. Κανένας από εμάς δεν ξεκίνησε με τη συλλογική νοημοσύνη ως το υποκείμενο. Η ανταλλαγή άλλαξε τις πληροφορίες που είχε διαθέσιμο κάθε άτομο για την επόμενη απάντηση και το θέμα που προέκυψε εξαρτιόταν και από τις δύο συνεισφορές. Αυτό δεν αποδεικνύει τη συλλογική νοημοσύνη, αν και δείχνει τον μηχανισμό που θέλω να εξετάσω: η συνεισφορά ενός ατόμου αλλάζει αυτό που παράγει ένα άλλο άτομο.

Νοημοσύνη σε βιολογικά δίκτυα

Το μυκήλιο αποτελεί ένα ενδιαφέρον σημείο εκκίνησης, επειδή οι διακλαδούμενες δομές του προκαλούν συγκρίσεις με νευρωνικά δίκτυα. Η οπτική ομοιότητα είναι εντυπωσιακή, ενώ η σύγκριση διευκολύνει επίσης την απόδοση γνωστών ανθρώπινων ιδιοτήτων σε ένα βιολογικό σύστημα που λειτουργεί πολύ διαφορετικά.

Παρόμοιες δομές δεν δημιουργούν παρόμοιες λειτουργίες. Ένας μύκητας που ανταλλάσσει πόρους ή ανταποκρίνεται σε περιβαλλοντικές συνθήκες δεν σκέφτεται επομένως όπως ένας ανθρώπινος εγκέφαλος. Η σύγκριση γίνεται πιο χρήσιμη αν την αντιμετωπίσουμε ως ερώτημα παρά ως εξήγηση. Γιατί συστήματα τόσο διαφορετικά όσο τα δίκτυα και οι εγκέφαλοι των μυκήτων βασίζονται σε μεγάλο αριθμό διασυνδεδεμένων στοιχείων αντί για ένα μόνο σημείο που εκτελεί κάθε λειτουργία;

Ένας νευρώνας από μόνος του δεν εξηγεί την ανθρώπινη μνήμη, την αντίληψη ή τη συλλογιστική. Αυτές οι λειτουργίες εξαρτώνται από τη δραστηριότητα σε μεγάλο αριθμό νευρώνων. Το μυκήλιο μας δίνει ένα ακόμη κατανεμημένο βιολογικό σύστημα προς παρατήρηση χωρίς να απαιτείται να ισχυριστούμε ότι και τα δύο συστήματα παράγουν νοημοσύνη με τον ίδιο τρόπο. Το ενδιαφέρον κομμάτι έγκειται στο τι αλλάζει όταν τα μεμονωμένα στοιχεία ανταλλάσσουν πόρους, πληροφορίες ή αντιδράσεις.

μανιτάρια και δίκτυο μουσικής νοημοσύνης

⁠Bionic και τα καλώδια οδηγεί αυτή τη σκέψη σε μια απροσδόκητη κατεύθυνση. Το καλλιτεχνικό έργο αποτυπώνει τη βιοηλεκτρική δραστηριότητα από φυτά και μύκητες και χρησιμοποιεί τεχνολογία για να μεταφράσει αυτές τις μετρήσεις σε ήχο, κίνηση και οπτικά αποτελέσματα.

Ονομάζοντας το αποτέλεσμα «μουσική μανιταριού» απλοποιείται αυτό που πραγματικά συμβαίνει. Ο οργανισμός παράγει ηλεκτρικές διακυμάνσεις, οι αισθητήρες τις μετρούν, οι άνθρωποι αποφασίζουν πώς τα δεδομένα αντιστοιχούν στις μουσικές παραμέτρους, οι μηχανές εκτελούν αυτές τις αποφάσεις και οι ακροατές ερμηνεύουν το αποτέλεσμα. Η τελική εμπειρία εξαρτάται από διάφορους συμμετέχοντες και τεχνικές επιλογές. Η αναζήτηση ενός μόνο συγγραφέα μας λέει επομένως λιγότερα από την εξέταση της συμβολής κάθε συμμετέχοντα.

Μουσική και νοημοσύνη μεταξύ των ανθρώπων

Η μουσική μεταφέρει το ερώτημα σε ένα οικείο ανθρώπινο περιβάλλον. Σκεφτείτε τι συμβαίνει σε μια συναυλία, ένα πάρτι σε σπίτι, μια χορωδία, έναν κοινό χορό ή ένα rave. Οι άνθρωποι ακούν έναν κοινό ρυθμό και προσαρμόζουν τον συγχρονισμό και την κίνησή τους ως απάντηση. Παρατηρούν επίσης τους ανθρώπους γύρω τους, αντιδρούν στις αλλαγές στην ομάδα και αλλάζουν τη δική τους συμπεριφορά. Σε πολλές μορφές συλλογικού ρυθμικού χορού, οι συμμετέχοντες συντονίζουν σταδιακά τις κινήσεις τους μέσω επαναλαμβανόμενου ρυθμού και παρατήρησης, ακόμη και χωρίς κάποιος να κατευθύνει κάθε κίνηση. Η ίδια βασική διαδικασία παραμένει αναγνωρίσιμη σε μια σύγχρονη πίστα χορού.

Η μουσική παρέχει διάφορα στοιχεία που διαμορφώνουν αυτήν την αντίδραση, όπως ο ρυθμός ενός τραγουδιού, η τονικότητα, η ενέργεια, η χορευτική ικανότητα και το συναίσθημα. Μια αλλαγή σε οποιοδήποτε από αυτά επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ένα κομμάτι και τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν σε αυτό μαζί. Ο ρυθμός και η επανάληψη παρέχουν κοινό συγχρονισμό, ενώ η κίνηση καθιστά τις ατομικές αντιδράσεις ορατές σε όλους τους άλλους. Καθώς περισσότεροι άνθρωποι προσαρμόζονται στον ίδιο ρυθμό και μεταξύ τους, ο συγχρονισμός γίνεται μια ομαδική συμπεριφορά και όχι μια σειρά από μεμονωμένες αντιδράσεις.

Ένας καλός DJ και μια πίστα χορού κάνουν αυτή την ανταλλαγή ιδιαίτερα ορατή. Ο DJ κάνει περισσότερα από το να επιλέγει το ένα κομμάτι μετά το άλλο. Το τέμπο της μουσικής επηρεάζει τον ρυθμό και τη σωματική ένταση, η ένταση επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα κομμάτια συνεργάζονται φυσικά, η ενέργεια επηρεάζει την ένταση του χώρου και η χορευτική ικανότητα επηρεάζει τη σωματική συμμετοχή. Το συναίσθημα προσθέτει μια άλλη διάσταση επειδή το ίδιο πλήθος μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά σε κάτι ευφορικό, οικείο, προσωπικό ή απροσδόκητο. Ο DJ παρατηρεί αυτές τις αντιδράσεις και προσαρμόζει τις επόμενες επιλογές. Οι συμμετέχοντες αντιδρούν ταυτόχρονα στη μουσική και ο ένας στον άλλον, επομένως κανείς δεν καθορίζει την πλήρη ακολουθία ανεξάρτητα, αν και κάθε συμμετέχων συνεισφέρει κάτι σε αυτήν.

Συνεπώς, σε συλλογικό επίπεδο αναπτύσσεται κάτι που γίνεται δύσκολο να αποδοθεί σε ένα άτομο. Μπορούμε να το ονομάσουμε ατμόσφαιρα, συγχρονισμό, κοινό συναίσθημα ή απλώς μια επιτυχημένη βραδιά. Η ταμπέλα με ενδιαφέρει λιγότερο από τη διαδικασία. Ο DJ κάνει επιλογές με βάση εν μέρει τους παρόντες, ενώ η κίνηση, η συμμετοχή, η απόσυρση και οι συναισθηματικές αντιδράσεις τους παρέχουν πληροφορίες για το τι θα συμβεί στη συνέχεια. Ο κοινόχρηστος χορός δείχνει ότι αυτή η διαδικασία δεν εξαρτάται από τη σύγχρονη τεχνολογία ή έναν DJ. Ο ρυθμός, η επανάληψη, η παρατήρηση και η σωματική συμμετοχή παρέχουν ήδη αρκετές πληροφορίες για να προσαρμόσουν οι άνθρωποι τη συμπεριφορά τους ο ένας στον άλλον.

κοινοτικός χορός ή δίκτυο πληροφοριών

Εδώ είναι που η σύγκριση με την νοημοσύνη γίνεται πιο δύσκολη. Χίλιοι άνθρωποι που κινούνται στον ίδιο ρυθμό επιδεικνύουν συντονισμό και ικανότητα να ανταποκρίνονται συλλογικά στις αλλαγές γύρω τους. Δεν αποδεικνύουν ότι η ομάδα έχει γίνει πιο έξυπνη. Η μουσική, επομένως, μας δίνει ένα χρήσιμο όριο μεταξύ της συλλογικής δράσης και της συλλογικής σκέψης, ενώ παράλληλα δείχνει πώς η ατομική αντίληψη, η σωματική αντίδραση και το συναίσθημα επηρεάζουν αυτό που παράγει μαζί μια ομάδα.

Η συλλογική νοημοσύνη απαιτεί διαφωνία

Η διάκριση γίνεται πιο ενδιαφέρουσα όταν οι άνθρωποι προσπαθούν να λύσουν ένα πρόβλημα αντί να συγχρονίσουν την κίνησή τους. Μια ομάδα συγκεντρώνει διαφορετικές πληροφορίες, εμπειρίες, υποθέσεις και τρόπους ερμηνείας της ίδιας κατάστασης. Ένα άτομο παρατηρεί κάτι που κάποιο άλλο δεν παρατηρεί, κάποιος άλλος αμφισβητεί μια αποδεκτή εξήγηση και ένας άλλος συμμετέχων συνεισφέρει εμπειρία από ένα διαφορετικό πλαίσιο. Η τελική απόφαση εξαρτάται από το τι κάνουν οι άνθρωποι με αυτές τις διαφορές.

Η ίδια διαδικασία παράγει επίσης συμμόρφωση. Οι άνθρωποι επαναλαμβάνουν μια αποδεκτή υπόθεση, υποτάσσονται στην αυθεντία, αποκρύπτουν αντιφατικές πληροφορίες ή αποδέχονται τη συναίνεση επειδή η συνέχιση της διαφωνίας γίνεται άβολη. Ένα δωμάτιο γεμάτο ανθρώπους που καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα μας λέει επομένως λίγα για την ποιότητα της συλλογιστικής που το παρήγαγε.

Εδώ θα έθετα το όριο γύρω από τη συλλογική νοημοσύνη. Μήπως κάποιος άλλος συμμετέχων εισήγαγε πληροφορίες που άλλαξαν την απόφαση; Μήπως η διαφωνία αποκάλυψε κάποιο λάθος; Μήπως οι άνθρωποι συνέκριναν αντικρουόμενες εξηγήσεις πριν αποδεχτούν μία; Μήπως η ομάδα παρήγαγε κάτι που τα μέλη της που λειτουργούσαν ξεχωριστά θα ήταν λιγότερο πιθανό να είχαν παραγάγει;

Η διαφορά εξαρτάται λιγότερο από τον αριθμό των εμπλεκόμενων ατόμων και περισσότερο από το αν οι άνθρωποι συνεισφέρουν διαφορετικές οπτικές γωνίες και αμφισβητούν ο ένας τις υποθέσεις του άλλου. Η συλλογική νοημοσύνη απαιτεί συνεισφορά, αξιολόγηση και διαφωνία. Η συλλογική συμμόρφωση συμβαίνει όταν οι άνθρωποι ακολουθούν την ομάδα χωρίς να εξετάζουν τις υποθέσεις της.

Μάθηση μεταξύ ανθρώπων

Η εκπαίδευση θέτει το ίδιο ερώτημα από μια διαφορετική οπτική γωνία. Αξιολογούμε τους μαθητές ατομικά μέσω τεστ, εργασιών, βαθμών και προσόντων, ενώ μεγάλο μέρος της ανάπτυξης αυτών των αποτελεσμάτων περιλαμβάνει και άλλα άτομα.

Ένας μαθητής θέτει μια ερώτηση και λαμβάνει μια εξήγηση. Ένας άλλος μαθητής παρουσιάζει επαγγελματική εμπειρία που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η ομάδα ερμηνεύει το θέμα. Κάποιος αμφισβητεί μια απάντηση και απαιτεί από τους άλλους να την επανεξετάσουν. Ένας δάσκαλος προσαρμόζει μια εξήγηση αφού βλέπει ότι οι μαθητές την κατάλαβαν διαφορετικά από ό,τι αναμενόταν. Κάθε άτομο παραμένει υπεύθυνο για αυτό που καταλαβαίνει, αν και οι άλλοι συμμετέχοντες επηρεάζουν αυτό που συναντούν, αμφισβητούν και επανεξετάζουν.

Η μάθηση επεκτείνεται επίσης πέρα ​​από την πρόσβαση στην πληροφορία. Σε ένα προηγούμενο άρθρο, Γιατί η γνώση από μόνη της δεν είναι πλέον αρκετή, Διερεύνησα πώς οι πληροφορίες αποκτούν αξία μέσω της ερμηνείας, της εφαρμογής και της εμπειρίας. Εδώ, με ενδιαφέρει ένα διαφορετικό ερώτημα: ποιος είναι ο ρόλος των άλλων ανθρώπων στον τρόπο που κατανοούμε, αμφισβητούμε και εφαρμόζουμε αυτά που γνωρίζουμε; Αν η μάθηση εξαρτάται εν μέρει από τη συμβολή των άλλων ανθρώπων, τι ακριβώς μετράμε όταν μετράμε την νοημοσύνη μας μεμονωμένα;

Το ερώτημα δεν ακυρώνει την ατομική αξιολόγηση. Ρωτάει τι αφήνει αυτή η αξιολόγηση εκτός του πλαισίου της. Ένας μαθητής μπορεί τελικά να επιδείξει γνώση μόνος του, ενώ παράλληλα φέρει τα αποτελέσματα εκατοντάδων προηγούμενων ανταλλαγών με καθηγητές, συναδέλφους, συγγραφείς, φίλους, αντιπάλους και άλλους μαθητές.

Μας κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη να σκεφτόμαστε πιο όμοια;

Η τεχνητή νοημοσύνη καθιστά αυτό το ερώτημα πιο δύσκολο, επειδή μια άλλη πηγή συμμετέχει πλέον σε ανταλλαγές που προηγουμένως αφορούσαν άτομα. Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης προτείνουν εναλλακτικές λύσεις, συνοψίζουν πληροφορίες, απαντούν σε ερωτήσεις, συγκρίνουν επιχειρήματα και δημιουργούν υλικό που ένα άτομο χρησιμοποιεί σε επόμενες αποφάσεις.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) παρέχει στα άτομα πρόσβαση σε περισσότερες πληροφορίες και ερμηνείες, ενώ η αξία τους εξαρτάται από τον τρόπο που τις χρησιμοποιούν. Ένα άτομο μπορεί να χρησιμοποιήσει την ΤΝ για να αμφισβητήσει μια υπόθεση, να συγκρίνει ερμηνείες, να βρει μια παραβλεπόμενη οπτική γωνία ή να ελέγξει ένα επιχείρημα. Αλλά μπορεί επίσης να αποδεχτεί την πρώτη εύλογη απάντηση χωρίς να εξετάσει την ακρίβειά της ή να λάβει υπόψη άλλες οπτικές γωνίες.

Σε επίπεδο ομάδας, η διάκριση γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Εάν πολλά άτομα βασίζονται σε παρόμοια συστήματα, λαμβάνουν παρόμοιες περιλήψεις και αποδέχονται δημιουργημένες απαντήσεις χωρίς επαλήθευση, η μεγαλύτερη πρόσβαση σε πληροφορίες μπορεί να μειώσει τις διαφορές που χρειάζεται η συλλογική νοημοσύνη. Δέκα άτομα που υποστηρίζονται από την ίδια πηγή δεν φέρνουν απαραίτητα δέκα ανεξάρτητες οπτικές γωνίες στη συζήτηση.

Η διάκριση μεταξύ συλλογικής νοημοσύνης και συλλογικής υπακοής αποκτά ιδιαίτερη σημασία εδώ. Η συλλογική νοημοσύνη εξαρτάται από τη συμβολή, την αξιολόγηση, τη διαφωνία, τη διόρθωση και την κρίση. Η συλλογική υπακοή ξεκινά όταν οι άνθρωποι αποδέχονται ένα συμπέρασμα χωρίς να αμφισβητούν ποιος το όρισε ή πώς κατέληξε σε αυτό.

Συνεπώς, η Τεχνητή Νοημοσύνη μας δίνει έναν ακόμη συμμετέχοντα, ενώ παράλληλα εγείρει ένα ερώτημα σχετικά με το πόση κρίση είμαστε διατεθειμένοι να αναθέσουμε. Αυτό το ερώτημα αξίζει τη δική του εξέταση, επειδή εκτείνεται πέρα ​​από τη μάθηση, στην ομαδική σκέψη, τις αλγοριθμικές συστάσεις, τις οργανωτικές αποφάσεις και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι καθορίζουν τι θεωρούν αξιόπιστο.

Νοημοσύνη μεταξύ μας

Επομένως, το ερώτημα στον τίτλο χρειάζεται μια συγκεκριμένη απάντηση. Η σύνδεση από μόνη της δεν δημιουργεί νοημοσύνη. Το μυκήλιο δεν γίνεται εγκέφαλος επειδή η δομή του μοιάζει με νευρωνικά δίκτυα. Οι άνθρωποι δεν γίνονται συλλογικά νοήμονες επειδή χορεύουν μαζί. Μια τάξη δεν παράγει καλύτερη μάθηση απλώς και μόνο επειδή οι μαθητές αλληλεπιδρούν και η πρόσβαση στην Τεχνητή Νοημοσύνη δεν βελτιώνει την κρίση μιας ομάδας απλώς και μόνο επειδή γίνονται διαθέσιμες περισσότερες πληροφορίες.

Το τι κάνουν οι άνθρωποι με τις συνεισφορές ο ένας του άλλου παρέχει έναν πιο χρήσιμο τρόπο για να εξετάσουν το ερώτημα. Εισάγουν πληροφορίες, δοκιμάζουν ερμηνείες, αποκαλύπτουν σφάλματα, προσαρμόζουν αποφάσεις και εφαρμόζουν εμπειρία που δεν κατέχουν άλλοι συμμετέχοντες. Υπό αυτές τις συνθήκες, η νοημοσύνη δεν περιγράφει πλέον μόνο τι προσφέρει κάθε άτομο στην ομάδα. Περιγράφει επίσης τι τους επιτρέπει να παράγουν η αλληλεπίδρασή τους.

Ίσως το πιο χρήσιμο ερώτημα δεν είναι πού βρίσκεται η νοημοσύνη, αλλά αυτό που κάνουν οι άνθρωποι μαζί που δεν θα μπορούσαν να το κάνουν τόσο καλά μόνοι τους.


Μερικές πηγές έμπνευσης: